SOŁECTWA
W gminie jest 27 sołectw:
Sołectwo Bagniewo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Bagniewo, Trzebicz Młyn
Rada sołecka:
sołtys: Mariusz Faberski
członkowie:
Marzena Sarna
Adrian Weinold
Nieduża wieś sołecka w gm. Drezdenko,zabudowa rozproszona nad rz. Lubiatka, wśród wilgotnych łąk, na uboczu drogi Drezdenko – Skwierzyna. Niemiecka nazwa Sieb. Położenie wskazuje, iż wieś powstała nie wcześniej niż w XVIII w. w czasie zagospodarowywania doliny Noteci. Po wojnie gromada w gminie Gościm. W 1958 r. wieś liczyła ok. 110 osób, a w 2007r.-120 osób.
Sołectwo Czartowo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Czartowo
Rada sołecka:
sołtys: Barbara Bober
członkowie:
Urszula Strychalska
Irena Strychalska
Nieduża wieś sołecka, położona ok 2 km na pd. - zach. od Niegosławia, gm. Drezdenko, w pobliżu Rudawy, dopływu Noteci. Budowa rozproszona, charakterystyczna dla XV – wiecznej kolonizacji doliny Noteci. Wieś założono w 1765 r., osadzając „10 polnischen Familien „każda z rodzin otrzymała działki po 40 mórg ziemi. Koloniści sami musieli pobudować swe domy, otrzymując za to rok zwolnienia od wszelkich powinności. Swojsko brzmiąca nazwa niemiecka Schartowswalde pochodzi zapewne od nazwiska radcy Schartowa, dyrektora budowy wałów. W 1958 roku wieś liczyła prawie 60 mieszkańców., a w 2007r. - 63 osoby.
Sołectwo Drawiny
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Drawiny
Rada sołecka:
sołtys: Czesław Binkowski
Członkowie:
Aurelia Stocka
Beata Bierdek
Alina Starzykowska
Andrzej Borkowski
Wieś sołecka w gm. Drezdenko, położona na prawym brzegu Drawy w otoczeniu lasów Puszczy Drawskiej, przy linii kolejowej Poznań- Szczecin, 10 km na pn wsch. od Drezdenka. Osada powstała w 1602 r. na miejscu wykarczowanej puszczy. Początkowo osiedliło się tu 6 rodzin pochodzenia holenderskiego, przybyłych z Elbląga. Zajmowali się oni m.in. wycinką drzew i uprawą roli. We wsi istniał tartak (stąd pierwotna nazwa wsi Schneidemuhle). W 1642r. został on oddany w dziedziczną dzierżawę wspomnianemu nabywcy młyna w Drawińcu, Jokobowi Wojackowi. Z Drezdenka do pogranicznych Drawin biegła tzw. „Alt Koenigsstrasse” czyli stara droga królewska, a w samej wsi mieściła się stacja celna. W 1732r. wieś została powiększona o dalszych 6 gospodarstw holenderskich. Istniała tu kuźnia i szkoła dotowana przez państwo.
W 1774r. do szkoły uczęszczały 24 dzieci. W okresie poprzedzającym II wojnę światową i w czasie wojny wzdłuż Drawy zbudowano bunkry i inne umocnienia wojskowe, których ruiny można jeszcze oglądać. W 1939r. wieś liczyła 831 mieszkańców. W miejscowym majątku podczas wojny zatrudnieni byli polscy robotnicy. Zarówno niemiecka nazwa Dragebruch, jak i polska pochodzą od nazwy rzeki. Po wojnie Drawiny były wsią gromadzką w gminie Nowe Drezdenko. Do 1972 r. były siedzibą Gr. RN. W 1958r. liczyły prawie 370 mieszkańców, a w 2007r. - 466 mieszkańców.
Sołectwo Goszczanowiec
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Goszcanowiec
Rada sołecka: sołtys: Stanisław Bukiewiczczłonkowie:
Władysław Ciapa
Marian Maligłowka
Andrzej Paźgier
Wieś sołecka w gm. Drezdenko, 2 km na pd. od Noteci, 4 km na pn. wsch. od Goszczanowa, przy drodze do Zwierzynia. Zajmuje ona podobne do wyspy wzniesienie na obszarze zalewnym przez Noteć. We wsi liczącej 62 gospodarstwa (1982r.) znajduje sie m.in. wiatrak z końca XVIII w. przebudowany w okresie międzywojennym na młyn, dom drewniany z przełomu XVIII-XIX w. kryty strzechą oraz kościół filialny p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus, być może też z XVIII w.
I tutaj ślady osadnictwa sięgają 2300 r.p.n.e. Przebywała tu ludność koczownicza trudniącą się hodowlą konia i wyrobem naczyń glinianych. Odkryto też cmentarzyska z III okresu kultury brązu. W glinianym garnku znaleziono brązowy skarb składający się z 3 brązowych siekierek, 2 bransolet i 11 małych sierpów. Z V okresu brązu pochodzą gliniane figurki kultowe. Znaleziono też cmentarzysko z okresu rzymskiego. W okresie wczesnofeudalnym istniała tu osada obwarowana.
Współczesna miejscowość jest wynikiem późniejszej kolonizacji. Jedni wiążą to z działalnością elektora Joachima Fryderyka. Większość historyków twierdzi, że wieś założył Fryderyk Wilhelm w 1667r. Od położenia na obszarze przyległym do Goszczanowa i holenderskiego charakteru osadnictwa wieś nazwano Guschter Hollaender, w 1771r. „ die 3 Hollaender”, później – Guschterhollaender.
Jak wynika z dokumentu założycielskiego, koloniści byli ściągani od dnia św. Michała (29.09) 1667r. Nazwano ich Holendrami, chociaż nie mieli oni nic wspólnego z Holandią. Umowa wieczysta tak określała ich powinności i obowiązki: „ Owi Holendrzy otrzymają 6 lat wolnizny licząc od dnia św. Michała 1667 roku. W tym samym czasie wszyscy zainteresowani Holendrzy powinni zgłosić się w naszym urzędzie w Drezdenku, dzięki temu ich nazwiska znajdują się na udzielonym przez nas przywileju. Muszą oni odpowiadać wszyscy za jednego, a jeden za wszystkich, ażeby gdy lata wolnizny miną, mogli czynsze z 20 łanów płacić. Każdy osadnik płacić będzie 20 srebrnych monet rocznie, połowę w piątą niedzielę przed Wielkanocą, a drugą połowę na św. Michała”. Koloniści zwolnieni byli więc z pańszczyzny, poza tym otrzymali oprócz drewna jeszcze bezpłatnie po 300 cegieł, zaś cała gmina dostała zapomogę w postaci żyta na chleb i piwa leżakowego. W ciągu 6 lat liczba kolonistów wzrosła do 51. Dzięki sprzyjającym warunkom wieś znalazła się w szeregu najzamożniejszych. Kiedy budowano drogę do Goszczanówka jako odszkodowanie za zniszczone łąki wieś otrzymała 88 mórg. W 1769 r. na koszt królewski zbudowano kościół z wieżą. Istniała też szkoła, skoro w 1774r. chodziło do niej 70 dzieci.
W 1809 r. Goszczanowiec liczył 75 domów i 486 mieszkańców. Wieś składała się z 59 kolonistów holenderskich, 26 komorników, był tu kołodziej, szewc, stolarz. Grunty liczyły 2612 mórg i 34 pręty kw. (607,3 ha). Kościół podlegał parafii w Goszczanowie. W 1919r. wieś liczyła 708 mieszkańców, w 1925 r. - 689, a w 2007r. - 348 mieszkańców.
Wieś została wyzwolona 31.01.1945r. przez oddziały 8 AGw. Już w tymże roku poświęcono kościół, a wieś została spolonizowana.
Sołectwo Goszczanowo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa:Goszczanowo, Duraczewo
Rada sołecka:
sołtys: Irena Wiśniewska
członkowie:
Tadeusz Górnicki
Wiesław Zieliński
Gabriel Audroniak
Wieś sołecka leżąca w zachodniej części gm. Drezdenko na pn. zach. skraju Puszczy Noteckiej, nad Goszczanowską Strugą, wypływającą ze Stawu Goszczanowskiego. Przez wieś przebiega szosa Skwierzyna – Drezdenko, z lokalnym odgałęzieniem do Goszczanówka. Stacja kolejowa na linii Skwierzyna – Drezdenko. We wsi liczącej 69 gospodarstw (1982r.) XVIII- wieczny dwór szachulcowy (obecnie dom nr 4) oraz neogotycki kościół filialny p.w. Św. Jana.
Stara polska osada położona na pd. od Noteci, na obszarze, który już w średniowieczu został oderwany od Wielkopolski przez Brandenburgię, jednakże długo jeszcze był przedmiotem polsko – brandenburskich sporów, ślady ciągłości osadniczej sięgają 2500 lat p.n.e.
Niemiecka nazwa Guscht jest niewątpliwie pochodzenia słowiańskiego.
W 1338 r. wieś otrzymali od margrabiów Ostenowie z Drezdenka, chociaż prawie teren ten należał do Polski. Jeszcze w XVII w. Polska ponawiała roszczenia do tego obszaru. W 1641 r. rząd nowomarchijski donosił elektorowi, iż wedle twierdzeń kasztelana międzyrzeckiego, wsie Goszczanowo, Trzebicz, Lubiatów „należały z dawien dawna do Korony Polskiej i że znowu za kilka lat do nie należeć będą”.
W tym czasie wieś stanowiła własność panującego i należała do urzędu domeny w Drezdenku.
Grunta Goszczanowa sąsiadowały z Lipkami przez osiemdziesiąt lat urząd w Drezdenku toczył spór z właścicielem Lipek, aż w 1769r. uzyskano kompromis w sprawie Goszczanowskich Błot. W 1763r. założono w Goszczanowie folwark i osadzono w nim 2 rodziny polskich kolonistów kosztem 600 talarów. Jeszcze długo po zakończeniu XVIII-wiecznej kolonizacji we wsi utrzymywała się ludność słowiańska, czego dowodzi pośrednio brzmieniu wielu nazwisk..
W 1774r. do szkoły uczęszczało tu 20 dzieci.
W 1809r. Goszczanowo liczyło 34 domy, 213 mieszkańców, 10,5 łana ziemi i składało się ze wsi oraz folwarku na wieczystej dzierżawie. We wsi było m.in. 10 chłopów, 7 zagrodników, 5 chałupników, 14 komorników , 1 chłop uprawiający ziemię parafialną, kuźnia, młyn wodny, piła tartaczna. Mieszkał tu królewski podleśniczy na rewir gościmski. W Goszczanowie był także kościół parafialny.
W 1919r. wieś liczyła 730 mieszkańców, w 1925 r. - 727, a w 1939r. - 557. W zasie wojny w 1941-44 we wsi znajdował się obóz dla ok. 50 jeńców francuskich pracujących w gospodarstwach rolnych. W okresie powojennym wieś stanowiła gromadę w gm. Gościm,
W 1958 r. Goszczanów liczył 169 mieszkańców, w 1978r. - 324 osoby, a w 2007 r. - 327 osób.
Na terenie Goszczanowca znajduje się Ośrodek Wypoczynkowo - Szkoleniowy jest położony nad jeziorem w malowniczych borach Puszczy Noteckiej. Wspaniałe sosnowe lasy, borowiny oraz jeziora z zadrzewionymi skarpami nabrzeżnymi i tryskającymi źródłami decydują o uroku tych terenów. Bogactwo świata zwierzęcego, rezerwaty i pomniki przyrody zachęcają do obserwacji oraz aktywnego wypoczynku na łonie natury.
Ośrodek Wypoczynkowo - Szkoleniowy "GOZDREW"
w Goszczanowie
tel.: +48 95/762 42 13
tel.: +48 95/762 42 20
tel.: +48 95/762 42 31
tel./fax: +48 95/762 42 32
Księgo. tel.:+48 95/762 42 34
tel. kom.: 507928126
e-mail:
osrodek-gozdrew@cil.plwww.gozdrew.pl
Sołectwo Goszczanówko
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Goszczanówko
Rada sołecka:
sołtys: Tadeusz Łochunko
członkowie:
Grzegorz Łochunko
Andrzej Kozłowski
Wieś sołecka w zach. części gm. Drezdenko, 2,5 km na pn. od Goszczanowa. Zabudowa rozproszona. We wsi liczącej 83 gospodarstwa (1982r.) znajduje sie m.in. dom drewniany, kryty strzechą z przełomu XVIII – XIX w. oraz neogotycki, murowany kościół filialny p.w. św. Jana Chrzciciela.
Początek wsi związany jest z długoletnim sporem między urzędem domeny w Drezdenku jako właścicielem wsi Goszczanowo, a właścicielem wsi Lipki Wielkie, von Brandtem, o błota położone między Notecią a Goszczanowską Strugą, użytkowane wspólnie jako pastwiska. 80-letni spór zakończył się kompromisem. Porozumienie to król Fryderyk II zatwierdził 01.05.1769r. Niektórzy uznają tę datę za początek wsi (w opisie Marchii Brandenburskiej z 1809r. widnieje data 1771r.). Kolonia powstała na osuszonych błotach, stąd jej niemiecka nazwa Guschter Bruch. Osiedlono tu 33 rodziny, z których każda otrzymała po 18 mórg ziemi (4,6 ha). Przyznano im 3 lata wolnizny, w czasie której sami mieli wybudować sobie domy. Z uwagi na podmokłe grunty wyznaczono bardzo niski czynsz 8 groszy od morgi. Ulicę wiejską zbudowano na koszt dyrekcji budowy wałów. Ogólne koszty założenia kolonii wynosiły 2470 talarów.
Zrazu mieszkało tu 145 osób. W 1809r. liczba mieszkańców wzrosła do 186, zaś liczba domów do 38. Mieszkało tu nadal 33kolonistów, a także 8 komorników i kowal. Grunty wsi liczyły 1590 mórg ( 427,9 ha). W 1919r. było 328 mieszkańców, w 1925 r. - 319, w 2007r. - 136 mieszkańców.
Wieś została wyzwolona 31.01.1945r. Zasiedlanie odbywało się powoli. Kościół poświęcono dopiero w 1949r.
Sołectwo Gościm
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Gościm
Rada sołecka: sołtys: Elżbieta Sklarska
członkowie:
Aneta Broniewska
Lech Chwiła
Ewelina Olszak
Janusz Pęcherzewski
Małgorzata Siuda
Wieś sołecka w gminie Drezdenko, położona na północnym skraju Puszczy Noteckiej, 2 km na południe od Noteci, nad Gościmką – jej dopływem.
Przez wieś przechodzi droga Drezdenko – Skwierzyna, w sąsiedztwie linia kolejowa Krzyż – Skwierzyna ze stacją kolejową. We wsi liczącej 48 gospodarstw (1982r.) m. in. Neogotycki kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny.
Tradycja osadnicza na tym obszarze sięga 2300 r. p.n.e., kiedy to przybyła tu ludność koczownicza trudniąca się hodowlą zwierząt i wyrobem naczyń glinianych. Odkryto tu również cmentarzysko kurhanowe kultury łużyckiej z III okresu brązu (1300-1100r. p.n.e.). W okresie wczesnofeudalnym była tu osada obwarowana. Teren ten wchodził w skład kasztelanii santockiej, a po 1234r. - do kasztelanii drezdeneckiej. Od tej pory wieś związana była z zamkiem w Drezdenku, zaś przez kilka wieków Polska wysuwała roszczenia do wszystkich wsi leżących na pd. od Noteci.
Najstarsza wzmianka związana jest z dokumentem z dn. 02.02.1317r., w którym margrabia Waldemar nadał Drezdenko panom von der Ost i określił granice ich posiadłości - m.in. „von Gotzum wente to Curow” (od Gościmia do Kurowa ). Niemiecka nazwa Gottschim.
W 1440r. wieś została spalona przez Krzyżaków, ówczesnych władców Nowej Marchii, za odmowę płacenia im podatków. Kolejną próbę zbrojnego odzyskania wsi podjęto w 1467 r. Polska ponawiała roszczenia jeszcze w pierwszej połowie XVII w. Przez długie wieki osada zachowała swój słowiański charakter. W 1620 r. mieszkańcy zajmowali się rybactwem i hodowlą bydła.
W 1688r. przez nadnoteckie bagniska wytyczono granicę dóbr drezdeneckich i strzeleckich; Gościm podlegała urzędowi w Drezdenku. Wg. wykazu z 1719 r. wieś liczyła 17 łanów chłopskich i 15 łanów zagrodniczych.
W XIX w. wieś znacznie się rozrosła. W 1919r. liczyła 1128 mieszkańców, w 1925-1136, w 1939r. - 1268, w 2007r. - 542 osoby.
W latach 1940-1945 istniał tu obóz dla 29 francuskich jeńców wojennych.
Wieś została wyzwolona 31.01.1945r. przez oddziały 8 AGw. Kościół poświęcono 08.09.1946r.
Sołectwo Górzyska
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Górzyska
Rada sołecka:
sołtys: Zbigniew Czajkowski
członkowie:
Dorota Jankowska
Stanisława Piętka
Wieś sołecka położona na zach. skraju gm. Drezdenko, na morenowych , lesistych pagórkach. Obok wsi samotna kulminacja morenowa Zielonki (107 m.n.p.m.). Osada składa się z 13 zabudowań. Niemiecka nazwa Bergdorf. Pominięta w opisie z 1809 r. W 1919r. mieszkało tu 85 osób, w 1925r. -62, w 1958r. - 90 20007r. - 52 osoby. Po wyzwoleniu wraz z leśn. Hojna tworzyła gromadę w gm. Nowe Drezdenko.
Sołectwo Grotów
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Grotów, Jeleń
Rada sołecka:
sołtys: Tadeusz Grabski
członkowie:
Jan Bereziuk
Ewa Różalska
Krzysztof Węgrzyn
Wieś sołecka w pd. części gm. Drezdenko. Składa się z 75 zabudowań (1982 r.) rozproszonych na dużej leśnej enklawie, przy drodze z Międzychodu do Drezdenka. Na niewielkiej wydmie w pn. wsch. części wsi stoi kościół filialny pw. MB Królowej Polski z końca XIX w.
Niemiecka nazwa wsi Modderwiese oznacza bagnistą, zgniłą łąkę. Polska nazwa została utworzona od pobliskiego jeziora oraz rz. Grotówki, mającej tu swe źródło.
Wieś została założona w 1702r., kiedy osiedlono tu 25 rodzin z Polski. W 1774r. do szkoły uczęszczało 26 dzieci. Wg. danych z 1809 r. wieś składała się z 37 kolonistów – olędrów, 20 komorników; był tu też podleśniczy z rewiru Karwin. Kościół wówczas miał status parafialny, zatem obecna budowla z 1887 r. jest już drugą świątynią w tej wsi.
W 1919 r. wieś liczyła 763 mieszkańców, w 1925r. - 804, 2007r. - 353 osoby.
We wsi znajdowały się dwie restauracje i pokoje gościnne, areszt, komora celna z uwagi na pobliską granicę z Polską. W 1917r. zarekwirowano stare dzwony kościelne. Nowe dzwony założono w okresie międzywojennym w roku 1924.
Grotów został wyzwolony w końcu stycznia 1945r. Kościół poświęcono 17.03.1946 r.
Sołectwo Karwin
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Karwin
Rada sołecka:
sołtys: Teresa Świątek
członkowie:
Elżbieta Lembicz
Ewa Chmielewska
Wieś sołecka leżąca nad Człapią dopływem Miały, 8 km na pd.-wsch. od Drezdenka. We wsi złożonej z 27 zabudowań (1982r.) znajduje się m.in. XVIII – wieczny kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża św. W parku przy Nadleśnictwie rosną dęby o obwodach do 550 cm, buki do 370 cm i lipy szerokolistne do 430 cm.
Osada powstała zapewne w XVI w. na zalesionym i bagnistym fragmencie obszaru zamkowego w Drezdenku. W błotach tych występowała ruda żelaza, co dało sposobność założenia kuźnicy, czemu sprzyjało sąsiedztwo rzeki o dużym spadku. Właśnie od niemieckiej nazwy kuźnicy – Hammer – osada wzięła swą nazwę. Najstarsza wzmianka pochodzi jednak z anonimowego memoriału wielkopolskiego z ok. 1602r., gdzie czytamy m.in. :Jest naprzód wsi pięć, hamer, co je margrabia dzisiejszy kurfierst do zamku Drezna trzyma...”. Nie wiadomo, czy kuźnia podlegała urzędowi domeny w Drezdenku, czy też była przedsięwzięciem prywatnym. Bergahaus podaje, iż w 1711r. zbudowano kościół szachulcowy, choć w innych publikacjach podaje się, że jest to budowa z lat 1778-95. Po wyczerpaniu się rudy żelaza, w 1715r. kuźnia została zlikwidowana. Na jej miejsce założona młyn i folusz. Spis łanów z 1718r. podawał, iż „ Hammer zu Driesen” obejmował łącznie 2 łany chłopskie, mieszkało tu 9 chałupników, z których każdy miał skrawek lichej ziemi. Ośmiu z nich posiadało ule. Karczmarz szynkował 30 beczek piwa. Osada należała do spadkobierców Bogumiła Horna, w których imieniu występował E.L.Horn. Nie wiadomo dokładnie, kiedy założono majątek, na którego przeszła nazwa zlikwidowanej kuźnicy. W umowie spadkowej z 1754 r. majątek oszacowano na 4866 talarów, a w 1763r., sprzedano go za 3366 talarów. W 1784r. za 4014 talarów kupił go komisarz Mittelstadt. Wg. opisu z 1809r. Była tu wieś z majątkiem, obejmowała tylko 1,5 łana, a mieszkało tu 10 zagrodników, 15 komorników, 1 chłop „parafialny” kołodziej, kowal – łącznie 161 mieszkańców w 16 domach. Oprócz kuźni była także cegielnia, młyn wodny, piła tartaczna i stępa, ponadto 300- morgowe leśnictwo. Kościół był filią nadparafii w Drezdenku. Istniało tu też podleśnictwo Hammer-Ablage.
Majątek musiał prosperować, skoro po śmierci komisarza Mittelstadta w 1813 r. sprzedano go za 12 776 talarów, a już w 2 lata później rotmistrz von der Osten kupił go za 24 660 talarów. Po 24 latach, w 1839r. Ostenowie odstąpili majątek rodzinie Rehmann, od których w 1843r. Karwin odkupił za 44 tyś. August von Rochow. Za jego rządów majątek obejmował 2097mórg ( 535 ha) ziemi, w tym 881 mórg lasu, 661 mórg ziemi ornej i 369 mórg łąk. Właśnie v. Rochow skanalizował łąki, przez co stały się dwu kośne. Na piaszczystych glebach uprawiano z powodzeniem tytoń. Suszarnia nasion sosnowych dawała rocznie 8000 funtów czystego nasienia. W cegielni wypalano przeciętnie 450 tyś. cegieł.
W XX wieku Karwin dzielił się na wieś Hammer oraz obwód dworski i nadleśnictwo Hammerheide. W 1919 r. mieszkało tu łącznie 228 osób, w tym 63 we dworze, a w 1925r. - 348, 2007r.– 151 osób. W czasie ostatniej wojny Nadleśnictwo było miejscem śmiałej akcji partyzanckiej. 10.10.1944 r. oddziały AK z Drawska, udając niemieckich dezerterów, zaatakował pracowników urzędu leśnego w celu zdobycia broni.
Wieś została wyzwolona 28.01.1945r. Obecna nazwa wsi jest chrztem powojennym. Pochodzi ona od staropolskiego „karw” czyli wół. W latach 40-tych wieś wraz z młynem stanowiła gromadę w gm. Niegosław. Kościół został poświęcony dopiero 29.05.1952r.
Sołectwo Kijów
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Kijów
Rada sołecka:
sołtys: Henryk Włoch
członkowie:
Katarzyna Kaźmierczak
Marek Rajski
Sołectwo Klesno
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Klesno
Rada sołecka:
sołtys: Zbigniew Mencel
członkowie:
Marian Zakrzewski
Jarosław Iwaszko
Wieś sołecka w gm. Drezdenko, niemiecka nazwa Salzkossathen ( solni zagrodnicy), leżąca 6 km na zach. od Drezdenka, na pn. Od Noteci i linii kolejowej Krzyż – Gorzów, wzdłuż drogi do Strzelec. Składa się z 38 zabudowań (1982r.). Na wschód od wsi odkryto osadę neolityczną z licznymi, krzemiennymi narzędziami. Obok osady lądowej, na pn. Od ujścia Starej Noteci stwierdzono szereg pali. Wiążą się one z osadą wczesnośredniowieczną. Odkryto też ślady wpływów kultury rzymskiej, co dowodzi ciągłości osadniczej na tym terenie.
Współczesna wieś powstała w 1612r., tuż po śmierci margrabiego Joachima Fryderyka, jako osada zagrodników zobowiązanych do wyładunku soli transportowanej statkami do książęcej składnicy w Drezdenku, która powstała w 1600r. W czasach Fryderyka I sprowadzano w ten sposób sól morską („królewską”) aż z Hamburga z myślą o eksporcie do Polski. W 1809 r. wieś, podlegająca urzędowi domeny w Drezdenku liczyła 1 2/3 łana ziemi, czyli 95 mórg ( 24 ha),
7 domów, w którym mieszkało 3 zagrodników, 1 chałupnik i 3 komorników.
W 1919r. mieszkało tu łącznie 100 osób, w 1925r. - 95, 2007r. - 230 osób.
Na terenie Sołectwa można wypocząć i zrelaksować się w Villa Morena jedyna w swoim rodzaju usytuowana w tej części Polski, położona w województwie lubuskim, na skraju malowniczej Puszczy Noteckiej. Zatopiona w piękną roślinność własnego parku, została skonstruowana w całości w drewnie przez mistrzów ciesielskich przybyłych specjalnie z gór Tatr.
Sołectwo Kosin
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Kosin
Rada sołecka:
sołtys: Julian Dokurno
członkowie:
Elżbieta Cedro
Bogdan Amanowicz
Niemiecka nazwa Neu Dessau – wieś sołecka położona 4 km na wsch. od Drezdenka, na lewym brzegu Noteci, przy drodze do Krzyża. Zabudowa rozproszona, założona z 40 gospodarstw (1982r.).
Wieś sołecka założona na bielickich i grudzienickich błotach po ich osuszeniu i usypaniu wałów nad rzeką. W 1763 r. osadzono tu 30 polskich rodzin vel repatriantów z Polski. Otrzymali oni 40 mórg ziemi (10,2 ha), sami musieli budować swe domy, a w zależności od stopnia porośnięcia działek przyznano im od 3 do 6 lat wolnizny. Nazwa wsi z przymiotnikiem „nowy”pochodzi od miasta Dessau, dziś okręg Halle w Niemczech. W 1774r. do szkoły chodziło 20 dzieci. W 1780 r. mieszkały tu 32 rodziny. Spis z 1809 r. wykazał 30 kolonistów, 15 komorników; zajmowali oni 35 domów i 1278 mórg ziemi (326 ha). Mieszkańcy płacili czynsz urzędowi domeny w Drezdenku. Podlegali też tamtejszej parafii.
W okolicy Kosina istniały śluzy zaporowe, zniszczone w czasie ostatniej wojny. W latach 1943 – 45 w zabudowaniach gospodarczych folwarku znajdował sie obóz dla francuskich jeńców wojennych, podległy Stalagowi III C w Drzewicy. Latem 1944 r. z nieustalonych przyczyn zastrzelono tu jeńca pochodzenia żydowskiego.
Polska nazwa wsi została utworzona od nazwy pobliskiego jeziora względnie pierwotnej nazwy osady Kosinek.
W 1919 r. mieszkało tu łącznie 271 osób, w 1925r. -246, 2007r. - 120 osób.
Na terenie Kosina można się zrelaksować i wypocząć, w Ośrodku Turystyki i Rekreacji Jeździeckiej „Warsdom” Sp. z o.o.,
Kosin 26, 66-530 Drezdenko
Tel.: (48 95) 762 54 14, fax: 762 54 15, kom. 0 600 898 512
e-mail:stadnina@konie-kosin.pl,
www.konie-kosin.pl Sołectwo Lipno
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Lipno, Tuczępy
Rada sołecka:
sołtys: Katarzyna Czerwińska
członkowie:
Marian Koza
Iwona Roszak
Robert Jenek
Sołectwo Lubiatów
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Lubiatów
Rada sołecka:
sołtys: Marek Miziniak
członkowie:
Maksymilian Kurylak
Zdzisław Bańka
Niemiecka nazwa Lubiath – nieduża wieś sołecka o charakterze letniskowym, położona na zach. od drogi Drezdenko – Międzychód. Największa osada w Puszczy Noteckiej. Obok wsi leży 67-metrowa wydma. W okolicy grupa jezior lubiatowskich. Osada składa się z 37 zabudowań (1982r.), wśród nich kościół szachulcowy z II poł. XVIII w. p.w. św. Józefa, należący do parafii rzymsko – katolickiej p.w. Nawiedzenia NMP w Rąpinie.
Stara wieś słowiańska związana z kasztelanią drezdenecką, a następnie urzędem domeny w Drezdenku. Z powodu położenia na pograniczu była często przedmiotem sporów. W 1641r. Wymieniona została w doniesieniu rządu nowomarchiskiego do elektora wśród wsi, które kasztelan międzyrzeczki uważał, iż „ należy z dawien dawna do Korony Polskiej i że znowu za kilka lat do niej należeć będzie”. Źródła niemieckie podają jednak, iż Lubiatów założone zostało dopiero ok. 1670 r. za czasów „wielkiego elektora”.
Wieś podlegała urzędowi domeny w Drezdenku, miała kościół, dawniej zapewne parafialny, czego śladem był „Pfarrbauer”, chłop uprawiający ziemię, stanowiący dawne uposażenie kościoła, który na początku XIX w. stanowił filię par. prot. W Goszczanowie. W 1888r. Dobudowano niewielką dzwonnicę. 19.03.1946r. kościół został poświęcony w rytuale katolickim.
W 1919r. mieszkało tu łącznie 553 osoby, w 1925r. - 553, 2007r. - 131.
Z uwagi na położenie i możliwości noclegowe, Lubiatów jest świetną bazą wypadową na piesze i rowerowe wycieczki wyznaczonymi trasami, wzdłuż pobliskich jezior: Źródlane, Błotne, Podgórne, Łąkie, Solecko.
W samej wiosce położona jest Karczma Lubiatka, gdzie można przenocować w pokojach z łazienką i zjeść smaczne i tanie posiłki. Można również przenocować w Schronisku Młodzieżowym zorganizowanym po byłej szkole podstawowej.
W pobliżu wioski leżą dwa Jeziora: na północ J.Żródlane (30,96 ha) i J. Solczyk (10 ha) na południe od wioski.
Nad Jeziorem Źródlanym istnieje pole namiotowe należące do Nadleśnictwa Karwin. Posiada ono sanitariat i małą plażę.
Natomiast Jezioro Solczyk ma zorganizowane pole namiotowe z woda pitną, sanitariatami, plażą, pomostem i łowiskiem komercyjnym, z którego mogą korzystać klienci ośrodka wypoczynkowego Karczmy Lubiatka.
Sołectwo Lubiewo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Lubiewo
Rada sołecka:
sołtys: Stanisław Domiński
członkowie:
Marian Olewiński
Edward Wiśniewski
Niemiecka nazwa Brand ( ogień, pożar) – sołecka wieś letniskowa, położona na pd. brzegu jeziora Łubowo. Dojazd leśnymi drogami od strony Zagórza, Drawin i Drezdenka. Nad jeziorem znajduje się ośrodek Fabryki Wyrobów Papierniczych w Drezdenku. We wsi złożonej z 23 zabudowań (1982r.) znajduje się m.in. neogotycki kościół pw. MB Szkaplerznej, filia parafii rzymsko – katolickiej pw. MB Różańcowej w Drezdenku.
Wieś została skolonizowana w 1763r. Osadzono tu wówczas 10 rodzin, którym dano po 4 morgi ziemi, zaś na zagospodarowanie – rok wolnizny. Łąki wydzierżawiono za czynsz. Niemiecka nazwa, zwłaszcza w kontekście pierwotnego jej brzmienia „Brand oder RaumeHeide am Lubow-See” może sugerować, że wieś powstała na miejscu jakiegoś pogorzeliska. Być może rzeczywiście, jak twierdzą H. Szczegóła i W. Pasterniak, istniała tu wcześniej słowiańska miejscowość zarejestrowana w 1539r. pod nazwą „Lubow”? Skolonizowana w XVIII w. wieś stanowiła własność urzędu domeny w Drezdenku. W 1774r. do szkoły chodziło 14 dzieci. Na początku XIX w. Lubiewo obejmowało 13 domów i 54 morgi ( 13,8 ha) ziemi. Była to więc osada bardzo uboga, zamieszkała nadal przez 10 kolonistów i 7 komorników. Jej rozwój nastąpił w XX wieku. Należała do parafii protestanckiej w Przeborowie. Własny kościół zbudowano tu w 1908r. Kościół poświęcono 18.07.1948r.
W 1919r. mieszkało tu łącznie 343 osoby, w 1925 r. - 352, 2007 r. - 74 osoby.
Sołectwo Marzenin
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Marzenin
Rada sołecka:
sołtys: Eugeniusz Nawrot
członkowie:
Leszek Kalina
Magdalena Klemczak
Niemiecka nazwa Marienthal (dolina Marii) - wieś sołecka leżąca 1,5 km na pd. od Niegosławia, obok drogi do Karwina. Składa się z 37 gospodarstw (1982r.) w zabudowie rozproszonej. Pod względem kościelnym należy do parafii rzymsko – katolickiej pw. św. Jana Kantego w Niegosławiu.
Kolonia została założona przez urząd domeny w Drezdenku w 1765 r. (wymienia się tez daty 1763-64 i 1769) w miejscu zwanym „Langen – Winkel” (długi zakręt) na styku kolonii Niegosław i karwińskiego lasu. Osadzono tu 25 rodzin sprowadzonych z Polski. Byli to katolicy, na prośbę, których wieś nazwano „Marienthal”. Koloniści otrzymali po 40 mórg ziemi (ok.10ha) i 6 lat wolnizny, ale sami musieli się pobudować. Obszar wsi wzrósł z 255 ha do 286 ha na początku XIX w. We wsi były już wtedy 33 domy, zamieszkałe przez 25 kolonistów, 20 komorników i kowala. Do szkoły - wg. informacji z 1774r. - uczęszczało 30uczniów, łącznie z dziećmi z Czartowa i Pełcza.
Mimo wzmianki o katolickim wyznaniu pierwszych kolonistów nie ma żadnych śladów kultywowania tej religii. Wieś należała do parafii protestanckiej w Grotowie. Po wojnie została włączona do parafii katolickiej w Niegosławiu.
W 1919 r. mieszkało tu łącznie 263 osoby, w 1925r. - 271, 2007r. - 198 osób.
Sołectwo Modropole
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Modropole
Rada sołecka:
sołtys: Jan Bujnicki
członkowie:
Tadeusz Chudy
Bolesław Świętochowski
Sołectwo Niegosław
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Niegosław
Rada sołecka:
sołtys: Włodzimierz Zarzyński
członkowie:
Janusz Margan
Grzegorz Suszek
Czesław Golińczak
Jan Helak
Stanisław Cisoń
Witold Łyś
Kazimierz Wojciechowski
Niemiecka nazwa Neuanspach – duża wieś sołecka w kształcie długiej, ponad 3-kilometrowej ulicówki wzdłuż drogi do Drawska, 4 km na pd. wsch. od Drezdenka. Wieś składa się ze 143 zabudowań (1982 r.). jest tu m.in. szkoła, biblioteka, poczta, gospodarstwo PGR, punkt unasienniania zwierząt, Zakład Usług Mechanizacyjnych. We wsch. części wsi nowoczesny kościół parafialny pw. św. Jana Kantego.
Wieś została założona w 1762 r. ( wg. innych przekazów – rok później) przez urząd domeny w Drezdenku na gruntach wójtostwa Drezdenko. Wzdłuż grobli prowadzącej do Polski, kosztem 3109 z kasy królewskiej zbudowano 46 i pół podwójnego domu. Osadzono w nich 93 rodziny, głównie z Ansbach w Bawarii, stąd niemiecka nazwa wsi. Do każdego domu, należał ogród z 12 morgami ziemi. Koloniści otrzymali bezpłatnie bydło i materiały budowlane ponadto odpowiednią ilość wolnizny. Z drugiej strony na mocy rozporządzenia króla osadnicy musieli utkać kilka sztuk sukna: była to forma produkcji antyimportowej.
Wieś została zbudowana wśród błot, na wzniesieniu zwanym Werder, czyli ostrowem. Działki znajdowały się praktycznie na błotach ostrowu, w czterech częściach na Mieszczańskich i Chyrzyńskich łąkach. Teren ten był porośnięty łoziną i trzciną, a siano można było zwozić dopiero zimą podczas tęgich mrozów. Po zbudowaniu w latach 1764-65 kanałów odwadniających działki stały się bardziej użyteczne. Po sąsiedzku z Niegosławiem na tzw. „Fichtwerder” (świerkowy ostrów) osiedlono wcześniej 7 innych kolonistów, którzy otrzymali po 40 mórg ziemi. Jako pierwszy zagospodarowaniem „Fichtwerder” i części „Rosengarten” ( różany ogród ) zajął się niejaki Jakob Schulz z Drezdenka. We wsi osadzono ponadto – „ na długiej grobli”- kaznodzieję kościelnego, oberżystę i młynarza z młyna holenderskiego, czyli wiatraka. W sumie w Niegosławiu zamieszkały 104 rodziny. Spis z początku XIX w. wymieniał 98 kolonistów, 32 komorników, 1 kołodzieja, szewca, kowala, 2 kościelnych i młynarza. Łącznie było we wsi 110 domów, a cała wieś miała ¼ mili długości, czyli ponad 2 km. Do Niegosławia należało wówczas 1588 mórg ziemi, czyli 405ha.
1831r. wieś nawiedziła epidemia cholery, którą przywlókł czeladnik murarski pracujący w Sierakowie. Łącznie zachorowało we wsi 5 osób, z których 3 zmarły.
Znaczna część mieszkańców Niegosławia, podobnie jak Tuczęp, Lipna i Kawczyna, była wyznania kalwińskiego. Wspólnie więc postanowiono zbudować kościół we wschodniej części wsi, która była centralnym punktem dla czterech kolonii. Na plebanii zamieszkał pastor kalwiński, natomiast luteranie podlegali kościołowi w Drezdenku, Najprawdopodobniej sam kościół w Niegosławiu służył celom kultowym obu wyznań: kalwinom jako kościół parafialny, luteranom – jako filialny. Dwaj kościelni, wspomniani na początku XIX w., reprezentowali zapewne obie gminy wyznaniowe.
Podobnie oddzielone było szkolnictwo. Dzieci kalwińskie uczyły się w miejscowej szkole, zbudowanej w 1765r. na koszt państwa;miała ona 2 duże klasy i 2 mniejsze. Dzieci luterańskie pobierały naukę w Drezdenku. Potem wybudowano we wsi drugą szkołę, a w końcu obie zastąpiono jedną większą. W 1774 roku do szkoły uczęszczało 80dzieci.
Kościół, wybudowany na koszt państwa w latach 1763-66 (choć na chorągiewce pogodowej widniała data 1769), był budowlą szachulcową, wzniesioną na planie prostokąta z prostokątną wieżą od południa, na której znajdował się zegar. Zakrystie dobudowano od północy nieco później. Wewnątrz na środku znajdowała się ambona ołtarzowa, wokół empory wraz z emporą organową od wschodu. Ok. 1930 r. wnętrze zostało odmalowane przez malarza kościelnego Sandforta z Berlina. Jednocześnie ufundowano trzy nowe dzwony, zegar i nowe pneumatyczne organy z elektrycznym napędem firmy Sauer.
Po wojnie kościół poświęcono 17.09.1945r. Kanonicznie podlegał on parafii w Drezdenku, ale traktowany była zrazu jako parafialny, choć faktycznie erekcja parafii nastąpiła dopiero 05.05.1974r., a pierwszym proboszczem został ks. Kaziemirz Błoński. Wkrótce jednak świątynia padła padła pastwą pożaru. Odbudowana została w nowoczesnym stylu i konsekrowana. Parafia obejmuje 2400 mieszkańców (1988r.) po obu stronach granicy województw. Należą do niej Czartowo, Karwin z kościołem filialnym, Lipno i Marzenin oraz Chełst z kościołem filialnym, Kawczyn Moczydła i Pełcza.
W 1919r. mieszkało tu łącznie 600 osób, 1925r. - 613, w 2007r. -757 osób.
Sołectwo Osów
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Osów
Rada sołecka:
sołtys: Teresa Tokarska
członkowie:
Tadeusz Kardacki
Bożena Protyniak
Wioletta Urbaniak
Niemiecka nazwa Neu Ulm, Neuulm- wieś położona na obrzeżach Puszczy Noteckiej, w pobliżu linii kolejowej Krzyż -Skwierzyna, 3 km na pd. zach. od Drezdenka. Wieś – ulicówka składa się 59 zabudowań (1982r.). Pod względem kościelnym należy do par. MB Różańcowej w Drezdenku.
Nazwa pochodzi od miasta Ulm nad Dunajem, w Badenii Wirtemberdze, skąd zapewne wywodzili się koloniści.
Wieś została założona w 1765r. w czasie kolonizacji Doliny Noteci i należała do kamery w Drezdenku. Kosztem 1377 talarów z kasy, królewskiej zbudowano domy, stajnie, obory i stodoły dla 30 ( wg innych źródeł 31) rodzin, z których każda otrzymała po 40 ( ok.10ha) mórg ziemi. Na początku XIX w. wieś składała się z 31 kolonistów, 4 chałupników, 13 komorników, 1 kołodzieja i leśniczego, który sprawował nadzór nad 900 morgami (230ha) lasu. Bratrig w rubryce właściciel „Kamera w Drezdenku” dodaje: „ Das Gut d. Kriegsrathinn Huch zu Schöneb”. Wynika z tego, że bliżej nieznany majątek należał do radczyni ( wdowy po radcy ) wojennej Huch z Schöneb, czyli zapewne Schöneberga(Trzcina, Radowo, a może całkiem inna odległa miejscowość).
W 1919 r. mieszkało tu 310 osób, w 1925 r. - 302, 2007 r. - 315 osób.
Sołectwo Przeborowo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Przeborowo, Hutniki, Lipowo
Rada sołecka:
sołtys: Kazimierz Jaruch
członkowie:
Leszek Felisiak
Paweł Stocki
Sołectwo Rąpin
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Rąpin
Rada sołecka:
sołtys: Teresa Marek
członkowie:
Maria Gadomska
Kazimierz Kościelniak
Elżbieta Graś
Jarosław Krysiński
Sołectwo Stare Bielice
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Stare Bielice
Rada sołecka:
sołtys: Jan Belczyk
członkowie:
Krzysztof Sacharczuk
Jadwiga Kowalicka
Monika Paprota
Sołectwo Trzebicz
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Trzebicz
Rada sołecka:
sołtys: Janusz Małysz
członkowie:
Beata Chmielewska
Waldemar Kupczak
Krzysztof Marczyński
Tadeusz Mąka
Andrzej Woźniak
Wiesław Mastalerz
Czesław Kalinowski
Sołectwo Trzebicz Nowy
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Trzebicz Nowy
Rada sołecka:
sołtys: Aleksander Kubiś
członkowie:
Jacek Kapustka
Artur Luchow
Sołectwo Zagórze
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Zagórze
Rada sołecka:
sołtys: Andrzej Kaźmierczak
członkowie:
Tadeusz Dziwiec
Władysław Pijanowski
Sołectwo Zielątkowo
Nazwa wsi, kolonii wchodzącej w skład sołectwa: Zielątkowo
Rada sołecka:
sołtys: Józef Bukowski
członkowie:
Adam Bukowski
Ewa Maćkowiak
Opracowano na podstawie:
– „Słownik Gorzowski” pod redakcją Jerzego Zysnarskiego przy współpracy Zbigniewa Milera, Ziemia Gorzowska,